Η λέξη πρόοδος στο στόμα της μητέρας μου ηχούσε πολύ φάλτσα,Ματέι Βισνιέκ

Δημοσιεύματα

«Πανικός στα παρασκήνια» της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης»

Κακοκαιρία βαριά. Κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η Θεσσαλονίκη στην καρδιά του χειμώνα με καρδιά παγωμένη από λουκέτα, συμμορίες, επικρίσεις, συγκρίσεις και ανατροπές.Όμως σε μία άλλη γωνιά, στα σπλάχνα της πόλης, το γέλιο περισσεύει. Και είναι πολύτιμο, ανακουφιστικό. Ο «Πανικός» που επικρατεί εκεί δεν είναι σύμπτωμα ψυχιατρικό και η Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» έχει φροντίσει γι’ αυτό.

Η Θεσσαλονίκη στα πρόθυρα... χιονοδρομικής κρίσης. Γιατί όλο λέει να το στρώσει και μας ξεγελάει. Γιατί, εκεί όπου οι μικρές νιφάδες πάνε να πυκνώσουν, κάπου κολλάνε κι αραιώνουν. Τέτοιο ήταν το βράδυ της περασμένης Παρασκευής, όταν οδηγούσα προς την Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης».
Είχα αρκετό καιρό να περάσω από τα γνωστά μου λημέρια -η Αμαλίας είναι η παλιά μου γειτονιά, αλλά και ο δρόμος όπου βρίσκεται το θέατρο «Αμαλία», στο οποίο στεγάζεται ο δεύτερος μεγαλύτερος θεατρικός οργανισμός της Θεσσαλονίκης. Γνωρίζοντας ότι η περιοχή είναι πολυσύχναστη, ήμουν προετοιμασμένη να κάνω αρκετούς κύκλους, μέχρι να βρω να παρκάρω. Οι φόβοι μου όμως ευτυχώς δεν επιβεβαιώθηκαν. Ίσως ο καιρός, ίσως τα λιγότερα λόγω ανέχειας αυτοκίνητα να ήταν η αιτία για την οποία δεν βασανίστηκα πολύ.

Ό,τι ακολουθεί το ανακόλουθο
Έτσι, έχοντας αρκετό χρόνο μέχρι την έναρξη της παράστασης και όπως ήμουν θολωμένη από δουλειά και άλλα, είπα να κάνω ένα ανεβοκατέβασμα στην Παρασκευοπούλου, μπας και το κρύο μού φρεσκάρει μυαλό και διάθεση. Εκεί την γκρίνια για την «κρίση» του χιονιού διαδέχτηκε η εικόνα της ουσιαστικής κατάρρευσης: Μαγαζιά στη σειρά με λουκέτα με έφεραν και πάλι μπροστά στο γνωστό κάδρο της οικονομικής κατάπτωσης, που ασφαλώς δεν είναι ανακόλουθη της γενικότερης κατάστασης. Σφίχτηκα. Άρχισαν οι μαύρες σκέψεις, ήρθαν στο νου όλα όσα συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό στην πόλη, αυτά που δεν μας κάνουν περήφανους για κάποιους από τους ανθρώπους της.
Ενστικτωδώς επιτάχυνα το βήμα και απομακρύνθηκα, έστρεψα την πλάτη στο πού θα μας πάει όλο αυτό, κατέβασα διακόπτη στις πιθανότητες για το χειρότερο και έστριψα ξανά στην Αμαλίας με φορά προς το θέατρο. Φτάνοντας εκεί είδα πως δεν ήμουν η μόνη που αναζήτησα μία τέτοια διέξοδο στην εποχή στην οποία το κέφι δεν περισσεύει.

Θέατρο μέσα στο θέατρο
Έξω από τη σταθερή εδώ και 30 χρόνια έδρα της Πειραματικής Σκηνή της «Τέχνης» ο κόσμος ήταν πολύ περισσότερος από αυτό που περίμενα να συναντήσω. Και μπορεί η Νατάσα στο ταμείο να παραπονιόταν ότι ήταν η πρώτη φορά που η αίθουσα δεν είχε γεμίσει πλήρως, αλλά η παράσταση είχε ήδη πάρει παράταση, γιατί τις προηγούμενες ημέρες δεν έπεφτε καρφίτσα. Η πρόσκληση και ο Νικηφόρος Παπανδρέου με περίμεναν εκεί, για να με οδηγήσουν σε μία από τις θέσεις της πλατείας, που σίγουρα χρήζει ανακαίνισης, αλλά τέτοιες μέρες τέτοια λόγια, αφού είναι γνωστό ότι ο οργανισμός πέρασε από σαράντα κύματα γλιτώνοντας στο παρά πέντε και μόνο προς το παρόν το δικό του λουκέτο. Ένα λουκέτο απόρροια της οικονομικής στενότητας που οι άνθρωποι του οργανισμού αντιμετώπιζαν πολλά χρόνια πριν. Άλλωστε, όπως είπε ανοίγοντας την παράσταση η φοβερή και τρομερή «γιαγιά» Μένη Κυριάκογλου, «μπορεί το θέατρο να περνά κρίση, μπορεί να τη βγάζουμε δύσκολα, αλλά το ευχαριστιόμαστε. Δεν ξέρω καμιά άλλη τέτοια δουλειά. Χωρίς το θέατρο θα είχαμε γίνει όλοι μας δημόσιοι υπάλληλοι».
Γιατί το κείμενο του Κεν Λούντβιχ «Πανικός στα παρασκήνια» είναι ακριβώς αυτό: μία λοξή ματιά στη σκηνή και τους ανθρώπους της, μία κωμωδία για την κουζίνα του θεάτρου, ένα θέατρο μέσα στο θέατρο. Απολαυστικό, ξεκαρδιστικό, ζωντανό περιγράφει τις αγωνίες, τις διακυμάνσεις, τα καλά και τα κακά που υπάρχουν στο χώρο. Και επειδή γνωρίζω την ομάδα, βρήκα αρκετές με το έργο αντιστοιχίες και ως προς την πραγματική υπόστασή της.

Θέλετε τα λεφτά σας πίσω;
Είχα ακούσει από μία παλιά ηθοποιό του ελληνικού θεάτρου να λέει ότι το πιο δύσκολο για ένα κωμικό θέαμα δεν είναι να κάνει το θεατή να ξεσπά στιγμιαία σε γέλια, αλλά να διατηρεί το χαμόγελό του σε όλη τη διάρκεια της παράστασης. Αυτό η παραγωγή της Πειραματικής το καταφέρνει, το είδα στα πρόσωπα πολλών θεατών. Έφη Σταμούλη και Δημήτρης Ναζίρης, γνωστοί κωμικοί (αλλά και ηθοποιοί με πολυδιάστατες δυνατότητες συμπληρώνω), υποδύονται το ζευγάρι των δύο πρωταγωνιστών παίζοντας με ρυθμό και ένταση, χωρίς να γίνονται εκκωφαντικοί. Η Μένη Κυριάκογλου αποδίδει πιστά τη γιαγιά που άλλοτε βρίσκεται εντός και άλλοτε εκτός πραγματικότητας. Αλλά και τα πιο νέα μέλη του σχήματος (Σοφία Βούλγαρη, Άννα Ευθυμίου, Γιώργος Δημητριάδης, Ηλίας Παπαδόπουλος) είναι οι στυλοβάτες της γελαστικής (και όχι ανάλαφρης) παράστασης, που μας μυεί στον πανζουρλισμό του παρασκηνίου και στις νευρώσεις που συχνά επικρατούν σε αυτό. Επειδή όμως ένα καλό κείμενο, για να μετατραπεί σε καλά δεμένο γλυκό, χρειάζεται προσεκτική σκηνοθεσία, θα ήταν άδικο να μην αναφερθώ στην προσεγμένη δουλειά του Στάθη Μαυρόπουλου -βρήκα πάρα πολύ έξυπνη τη διάδραση με το κοινό, όταν η Έφη Σταμούλη κατεβαίνει στην πλατεία και ρωτά τους θεατές αν θέλουν τα λεφτά τους πίσω.
Κανείς δεν τα ζήτησε. Είναι λιγότερα από το ένα πέμπτο του αντιτίμου μιας επίσκεψης στον ψυχίατρο, όπου πολλοί καταφεύγουν, ιδίως σήμερα, για να θεραπευτούν από φοβίες και πανικούς. Κορόιδα ήταν λοιπόν να μην πληρώσουν για έναν τέτοιο «πανικό», που ίσως και να τους γλίτωνε από μία τέτοια επίσκεψη;

Έντυπο: Μακεδονία

Συντάκτης: Κυριακή Τσολάκη

Ημερομηνία δημοσίευσης: 06.02.2012

Παράσταση: Πανικός στα παρασκήνια