Παγκρατίδης και Στακτόπουλος σε μια κόλλα χαρτί

Ο ένας κατηγορήθηκε το 1968 ότι ήταν ο «δράκος του Σέιχ Σου», τον καταδίκασαν και τον εκτέλεσαν. Ο άλλος κατηγορήθηκε για τη δολοφονία του αμερικανού δημοσιογράφου Πολκ και πέρασε πολλά χρόνια στην φυλακή. Ο λόγος για τις υποθέσεις Παγκρατίδη και Στακτόπουλου αντίστοιχα που απασχόλησαν την κοινή γνώμη της πόλης μας την εποχή στην οποία διαδραματίστηκαν. Ο Στάθης Μαυρόπουλος τις επέλεξε και έγραψε ένα σπονδυλωτό θεατρικό έργο το οποίο και θα ανεβεί από την Πειραματική Σκηνή της Τέχνης στο θέατρο Αμαλία. «Οι δύο υποθέσεις αναφέρονται στην κατασκευή ενός ενόχου γι’ αυτό και ο τίτλος που δόθηκε ήταν το “Σε μια κόλλα χαρτί”, δήλωσε ο συγγραφέας του έργου που σκηνοθετεί μαζί με την Ελένη Δημοπούλου την παράσταση.

«Για μένα και οι δύο ένοχοι επινοήθηκαν. Δεν χρειαζόταν να αποδειχθεί η ενοχή τους. Έπρεπε να είναι ένοχοι και ο ένας και ο άλλος», σημείωσε.

Πώς επιλέξατε να κάνετε ένα θεατρικό με τις δύο αυτές υποθέσεις;

Η αρχή είχε γίνει με την υπόθεση του Αριστείδη Παγκρατίδη (1968, είχε κατηγορηθεί ότι ήταν ο δράκος του Σέιχ Σου και είχε εκτελεστεί). Είχαμε συμμετάσχει στο διήμερο «Η Θεσσαλονίκη Αλλιώς» που είχε διοργανώσει το περιοδικό «Παράλλαξη». Ψάχναμε τότε να παρουσιάσουμε μια υπόθεση που να αφορούσε τη Θεσσαλονίκη και επιλέξαμε αυτήν του Παγκρατίδη.

Μετά θελήσαμε όλο αυτό να γίνει μια κανονική παράταξη και σκεφτήκαμε την υπόθεση Πολκ (έγινε το 1948) που είναι μια παραπλήσια ιστορία, για την οποία κατηγορήθηκε ο Γρηγόρης Στακτόπουλος που εργάζονταν ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα Μακεδονία. Εντάξαμε τις δύο αυτές υποθέσεις σε ένα κοινό άξονα. Όπως παραπέμπει και ο τίτλος «Σε μια κόλλα χαρτί» οι δύο παραπάνω ιστορίες αναφέρονται στην κατασκευή ενός ενόχου.

Πρακτικά πώς θα γίνει; Θα είναι δύο ξεχωριστές ενότητες ή θα είναι μια ενιαία ιστορία;

Η παράσταση είναι σπονδυλωτή. Έχει δύο ιστορίες με ένα παραπλήσιο θέμα, αλλά με διαφορετική προσέγγιση, με διαφορετική σκηνοθεσία (εγώ σκηνοθετώ την υπόθεση Στακτόπουλου και η Ελένη Δημοπούλου την υπόθεση Παγκρατίδη) και διαφορετική ματιά. Δεν ενώνονται οι δύο ιστορίες, αλλά τις ενώνει ένας σύνδεσμος.

Αυτός ο σύνδεσμος είναι η δικαστική πλάνη;

Ακριβώς. Η δικαστική πλάνη και κυρίως η κατασκευή ενός ενόχου. Για μένα και οι δύο ένοχοι επινοήθηκαν. Δεν υπήρχαν. Δεν χρειαζόταν να αποδειχθεί η ενοχή τους. Έπρεπε να είναι ένοχοι και ο ένας και ο άλλος.

Αναφορά στο σήμερα υπάρχει στο έργο;

Όχι. Τηρείται η εποχή στην οποία έγιναν τα γεγονότα.

Πώς συλλέξατε το υλικό; Στηριχθήκατε στα δημοσιεύματα της εποχής;

Σχετικά με τον Παγκρατίδη το υλικό συλλέχθηκε από τα αρχεία της «Μακεδονίας», ενώ στηρίχθηκα και στη βοήθεια ενός μάρτυρα της δίκης που είχε γίνει τότε. Όσον αφορά στην υπόθεση Πολκ- Στακτόπουλου εκεί πάλι δούλεψα με αρχεία εφημερίδων, αλλά κυρίως με αυτά της «Ελευθερίας», στηρίχθηκα πολύ στο βιβλίο του Στακτόπουλου που λέγεται «Η προσωπική μου ιστορία», σε άλλα βιβλία όπως του Έντμουντ Κίλι που έχουν σχέση με την υπόθεση αυτή, στο βιβλίο του Αρεοπαγίτη Αθανάσιου Καφίρη, ο οποίος ήταν από τους λίγους που υποστήριξε την αθωότητα του Στακτόπουλου σε μια από τις αιτήσεις για αναψηλάφηση της δίκης, που έκαναν ο ίδιος ο κατηγορούμενος και η γυναίκα του (και οι οποίες απορρίφθησαν όλες).

Επίσης χρησιμοποίησα υλικό από μια συνέντευξη του Στακτόπουλου που την έδωσε σε ηλικία 80 ετών και τη βρήκα μέσα από τα ψηφιακά αρχεία της ΕΡΤ.

Πώς θα χαρακτηρίζατε την παράσταση;

Θεατρικό ντοκιμαντέρ, επειδή δίνεται με μια τέτοια μορφή και επειδή βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα.