Εργαζόμενα κορίτσια,Φρανκ Μακ Γκίνες

Δημοσιεύματα

"ΟΔΥΣΣΕΙΑ" (κριτική)

Στην Ελλάδα της εποχής προ και μετά κρίσης, πρό και μετά ΣΥΡΙΖΑ, νυν και αεί ΠΑΣΟΚ, το παιδικό θέατρο αποτελεί πάντα μια περίεργη και παρεξηγημένη έννοια. Αν εξαιρέσει κανείς την Ξένια Καλογεροπούλου και την Κάρμεν Ρουγγέρη που έχουν δουλέψει, επενδύσει, και προσφέρει στο παιδικό θέατρο, λίγες είναι οι υπόλοιπες θεατρικές ομάδες που έχουν ασχοληθεί ενδελεχώς και με επιτυχία με την έννοια της παιδικής παράστασης. Μία από αυτές τις ομάδες είναι αναμφισβήτητα η "Πειραματική Σκηνή της Τέχνης", η οποία φέτος επανέρχεται στο παιδικό θέατρο, και στον χώρο του δημοτικού θεάτρου "Άνετον", με την διασκευή της Οδύσσειας.
 
Το παιδικό θέατρο έχει γίνει τελευταία πολύ της μόδας. Στις "κανονικές" θεατρικές παραστάσεις όπου πολλοί ηθοποιοί λειτουργούν είτε με την λογική της μανιέρας, είτε με τη λογική της αρπαχτής, ο κόσμος μπορεί να ευχαριστιέται με τα λίγα, ή με τα αρκετά. Η λογική του "τόσο, όσο" επικρατεί, είτε γιατί δεν απαιτείται πολύς κόπος, είτε γιατί "τόσο αρκεί για να ευχαριστηθεί ο κόσμος". Μην απορείτε για όλα τα παραπάνω, δυστυχώς ισχύουν.
Και αν ισχύουν για την Αθήνα των 300 θεατρικών σκηνών, όπου πάντα δημιουργείται η απορία "ρε παιδιά, δουλεύετε; Έρχεται κόσμος;", τι να πούμε για την έρμη Θεσσαλονίκη όπου αρκετές σκηνές ασχολούνται με το παιδικό θέατρο; 11.00 και 11.30 το πρωί της Κυριακής, το θέατρο είναι μια καλή διέξοδος για τα παιδιά και για τον γονιό, να δούνε κάτι καλό να το ευχαριστηθούν. Ναι, αλλά το θέατρο το παιδικό, πρέπει να λειτουργεί σαν τον πρώτο έρωτα: Πρέπει να μένει στη μνήμη. Πρέπει να είναι τόσο πολύ επιδραστικό, καταλυτικό, χειμμαρώδες και έντονο, που φεύγοντας τα παιδιά θα πρέπει να θυμούνται έστω μια ατάκα, έστω ένα τραγούδι, έστω ένα κάτι που τους έκανε να γελάσουν, να τους εντυπωθεί στο μυαλό τους η έννοια της σκηνής. Τώρα, ποιες παραστάσεις τα πετυχαίνουν όλα αυτά, είναι ένα ζητούμενο, δεν είναι της ώρας η ανάλυση, στο κάτω κάτω η κάθε σκηνή ενεργεί με τα δικά της όπλα και τα δικά της πρότυπα.
 
Πέρα απ΄όλα αυτά, το ζητούμενο σε κάθε παράσταση τελικά είναι η σκηνοθεσία. Μεγάλη υπόθεση μια παράσταση να έχει σκηνοθέτη. Να έχει έναν άνθρωπο, απ' έξω κι από μέσα, που έλεγε και η Μοσχολιού, που να το ξεψαχνίσει το έργο, να το δουλέψει, να δει τι στοιχεία θεατρικά μπορεί να εκμεταλλευτεί, να τα αναδείξει, να βγάλει κωμικά στοιχεία, να δέσει τους ηθοποιούς, διάολε γι αυτό γίνονται οι πρόβες! Θα πρέπει να υπάρχει συγχρονισμός, θα πρέπει να υπάρχει ταχύτητα, και θα πρέπει πάντα το επίπεδο φωνής, κίνησης να είναι στο "δέκα". Ούτε καν στο "εννιά". Αν δεν βρεθούν οι ηθοποιοί να τα δουλέψουν όλα αυτά, να ζεσταθούν, να συγχρονιστούν, να βρούνε τον τρόπο να αλλάζουν τα ρούχα, να βάζουν τις μάσκες, να αλλάζουν τις φωνές, και όλα αυτά να γίνονται σε δευτερόλεπτα, μπροστά στα μάτια του θεατή, και αν δεν δει ο θεατής στο τέλος την ώρα που χειροκροτάει τους ηθοποιούς την ευχαρίστηση ζωγραφισμένη στα μάτια τους, πως θα πει  "μπράβο ρε φίλε, τέλειο!"; 
 
Και επειδή τόση ώρα που διαβάζει ο αναγνώστης αυτό το κατεβατό, μπορεί να απορεί, η "Οδύσσεια" που ανεβάζει η "Πειραματική σκηνή της Τέχνης" είναι ο ορισμός του θεάτρου και επιβεβαιώνει τους παραπάνω κανόνες! Τελεία! Είναι ο ορισμός της τέλειας παράστασης! Δεν παίρνει χαμπάρι ο θεατής πότε οι ηθοποιοί δουλεύουν κάτω από τη μύτη του προκειμένου να αλλάξουν θέσεις, πρόσωπα, φωνές και προσωπεία. Η σκηνοθεσία είναι τόσο καλά δουλεμένη που δεν αντιλαμβάνεται κανείς πως περνά η ώρα. Πως ο ιδρώτας των ηθοποιών μεταβάλλεται σε ταλέντο, και αυτό περνάει κάτω στην πλατεία με στόχο τον θεατή. Είναι ένα πολύ ωραίο συναίσθημα να βλέπεις μια ωραία παράσταση, δουλεμένη από ανθρώπους που έχουν το θέατρο ως πορεία ζωής, και όχι την αρπαχτή ως στόχο. 
 
Για μία ώρα και κάτι ψιλά ο θεατής μαγεύεται. Και τα παιδιά που θα παρακολουθήσουν την παράσταση θα μείνουν με την αίσθηση πως είδαν κάτι όμορφο, και κάτι που το κατάλαβαν τόσο καλά, που ενδεχομένως κάποια από αυτά μεγαλώνοντας θα έχουν να λένε πως θυμούνται αυτήν την παράσταση ως μια από τις πρώτες αφορμές για να πούνε πως αγάπησαν το θέατρο. Και αυτό στην τελική είναι το μεγάλο κέρδος. 
 
Από το 1980 που έγινε το πρώτο ανέβασμα της παράστασης υπό την σκηνοθεσία του μακαρίτη πλέον Κόλιν Χάρις, και τη διασκευή που είχε κάνει ο ίδιος με τον Νικηφόρο Παπανδρέου, μέχρι σήμερα το 2015 που τη σκηνοθεσία της παράστασης έκανε η Έφη Σταμούλη, το "παιδικό κοινό", είναι πάντα μεν ίδιο, αλλά μετράει και το τι του δίνεις. Τι είδους ποιότητα προσφέρει η θεατρική σκηνή, και τι είδους θεατρική παιδεία. Ε, εδώ μιλάμε για υψηλής ποιότητας θέατρο!
 
Δεν είναι απλά μια καλή παράσταση ή ένα ωφέλιμο πέρασμα της ώρας. Είναι μια ουσιαστική εμπειρία και μια διέξοδος από την καθημερινότητα η συγκεκριμένη παράσταση και ένας πολύ καλός λόγος για να πάει ο κόσμος στο θέατρο.

Έντυπο: http://diogeneswords.blogspot.gr

Συντάκτης: Διογένης Παπαδόπουλος

Ημερομηνία δημοσίευσης: 04.10.2015

Παράσταση: Οδύσσεια-Ε΄ (Σκηνές από το ομηρικό έπος)