Στην εξοχή,Μάρτιν Κριμπ

Δημοσιεύματα

Νανά Παπαγαβριήλ (θεατρική παράσταση «Ολεάννα»)

Πρωταγωνιστεί μαζί με τον Γιάννη Μόχλα στην παράσταση του έργου του Ντέιβιντ Μάμετ «Ολεάννα» σε σκηνοθεσία της Γλυκερίας Καλαϊτζή, που παίζεται στο θέατρο Αμαλία, μια συμπαραγωγή της ομάδας Passatempo και της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης». Η Νανά Παπαγαβριήλ έδωσε συνέντευξη στον Σωτήρη Ζήκο, αρχισυντάκτη του περιοδικού CITY. 

Ποια είναι η βασική πλοκή και ποια τα πρόσωπα του έργου;
H υπόθεση εκτυλίσσεται μέσα σε ένα πανεπιστήμιο και τα πρόσωπα του έργου είναι ένας πετυχημένος καθηγητής και μια φοιτήτρια που έχει προβλήματα με τα μαθήματα της. Ο καθηγητής προτείνει να της κάνει ιδιαίτερο μάθημα. Αυτή δέχεται, αλλά η ιστορία δεν εξελίσσεται όπως το περίμενε επειδή η συμπεριφορά του καθηγητή στη διάρκεια του «μαθήματος» είναι ιδιαιτέρως αμφίσημη ως προς τους στόχους και τις επιδιώξεις του. Τελικά για την Κάρολ η πρόταση για ιδιαίτερο μάθημα δεν ήταν και τόσο αθώα και αποφασίζει να τον κατηγορήσει για σεξουαλική παρενόχληση. Άρα είναι ένα έργο με «θέμα», ας πούμε την πολιτική ορθότητα.

Πόσο κοντά ή μακριά νομίζεις ότι είναι για τα ελληνικά δεδομένα ένα τέτοιο θέμα;
Δεν πιστεύω ότι είναι ένα έργο για την πολιτική ορθότητα. Η φοιτήτρια κατηγορεί τον καθηγητή της ότι της ρίχτηκε, αλλά ουσιαστικά χρησιμοποιεί τον νόμο για να υπερασπίσει την αξιοπρέπεια της. Ο καθηγητής της φέρεται υποτιμητικά (επειδή μπορεί να το κάνει και επειδή έχει την εξουσία να το κάνει). Δείχνει να μην εκτιμά το μυαλό της, δεν τον ενδιαφέρει το κατά πόσο η φοιτήτρια μπορεί να αφομοιώσει τις γνώσεις και τις πληροφορίες που της δίνει. Τη θεωρεί κατώτερη σε όλα τα επίπεδα και επιπλέον το μάθημα γι’ αυτόν είναι ένας τρόπος επίδειξης των δικών του γνώσεων. Όλα αυτά είναι πιστεύω καταστάσεις που ζούμε καθημερινά σε όλους τους χώρους που κινούμαστε, στο πανεπιστήμιο, στη δουλειά, στις σχέσεις κτλ. Από αυτή την άποψη ναι, το θέμα του έργου μας αφορά και εμάς πολύ σήμερα.

Σου έχει τύχει κι εσένα στην προσωπική σου ζωή να σου ασκείται πίεση από ένα πρόσωπο που διέθετε ένα στάτους εξουσίας ή αυθεντίας;
Ναι, δεν νομίζω πως θα μπορούσα να αποτελώ εξαίρεση. Σε όλους μας καθημερινά ασκείται πίεση όχι μόνο από πρόσωπα αλλά και από την γενικότερη κοινωνικοπολιτική κατάσταση. Είμαστε όμως τόσο προσαρμοστικά όντα που η πίεση αυτή αντί να οδηγεί σε αντίδραση αντίθετα μας κοιμίζει, μας φοβίζει, μας αποπροσανατολίζει και τελικά μας στερεί μέχρι και αυτά τα βασικά μας δικαιώματα. Όπως πιστεύω ότι κι εμείς με τη σειρά μας μπορεί να έχουμε ασκήσει πίεση σε κάποιον έστω και ακούσια. Το πόσο αυτό μπορεί να μας συμβεί και σε προσωπικό επίπεδο είναι πάντα και θέμα δικό μας. Εννοώ αν θα το αφήσουμε να συμβεί ή όχι. Σε αυτό το σημείο (για να επιστρέφουμε και στο έργο) ταυτίζομαι και δεν ταυτίζομαι την ίδια στιγμή με την Κάρολ. Συμφωνώ με το ότι αποφασίζει να αντισταθεί και την ίδια στιγμή διαφωνώ με τις μεθόδους που διαλέγει. Πιστεύω στην συλλογικότητα.

Ακολουθήσατε κάποια συγκεκριμένη σκηνοθετική γραμμή που αναδεικνύει καλύτερα το έργο στο ελληνικό κοινό;
Ξεκινώντας τις πρόβες συμφωνήσαμε κυρίως στο τι δεν θέλουμε να κάνουμε. Δεν πιστεύουμε ότι σε αυτό το έργο υπάρχει ένας θύτης και ένα θύμα, ότι το δίκιο και το άδικο είναι διαχωρισμένα με σαφήνεια. Οι ισορροπίες ανατρέπονται διαρκώς γιατί στην ουσία έχουμε μια πάλη ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που ο καθένας προσπαθεί να υπερασπιστεί το δίκιο, την θέση του και τα συμφέροντα του. Από αυτή την άποψη και οι δύο έχουν δίκιο αλλά και οι δυο κάνουν λάθη. Αυτή είναι μια γραμμή που είναι κοντά στην πραγματικότητα των ανθρωπίνων σχέσεων σήμερα, άρα και ελληνική.

Πώς δούλεψες εσύ τον ρόλο σου;
Ως συνήθως περνάω διάφορες φάσεις στη δουλειά. Στην αρχή μελετώ το κείμενο, συγκεντρώνω στοιχεία από αυτά που λέγονται και από αυτά που κρύβονται και όλα μου φαίνονται πολύ δύσκολα, σκοτεινά. Κατά καιρούς κάτι βρίσκω, είτε από διάφορες ασκήσεις στην πρόβα και πολλές συζητήσεις είτε συναντώ μια κοπέλα στο δρόμο που κάπως είναι ντυμένη, κάπως περπατάει και λέω «αυτό είναι». Πάντα περνάω και τη φάση της έλλειψης κατανόησης, σχεδόν απέχθειας – μα τι κάνει αυτή, γιατί το κάνει, δεν καταλαβαίνω! Ως συνήθως αργώ… Το πώς καταλήγεις τελικά με τον ρόλο οφείλεται και σε άλλους παράγοντες. Μόλις συζητήσαμε για το τι θα φοράω σαν να άνοιξε ένα παράθυρο και να μπήκε καθαρός αέρας. Τελικά αργά και βασανιστικά φτιάχνω ένα περίγραμμα του ρόλου (αυτή τη φορά με το τι δεν είμαι, απορρίπτοντας δηλαδή συμπεριφορές – χαρακτήρες). Με την Κάρολ δυσκολεύτηκα αρκετά να καταλάβω επειδή σαν αγρίμι κρυβόταν πίσω από τις λέξεις, λέει ελάχιστα για τα προσωπικά της.

Την ένταση της αντιπαράθεσης την βιώνεις κι εσύ ως άνθρωπος, πέρα από να την υποκρίνεσαι, πάνω στην σκηνή ή έχεις το πράγμα υπό έλεγχο;
Είναι μια πολύπλοκη, σύνθετη διαδικασία. Ως Νανά έχω το νου μου σ’ αυτά που θέλω να πω, στο τι λέει ο άλλος και στο πώς το λέει. Ως Κάρολ υπερασπίζομαι το δίκιο μου, τη ζωή μου, τα όνειρα μου. Ως Νανά υπερασπίζομαι το δίκιο της Κάρολ αλλά έχω πάντα την αίσθηση του ρυθμού, μήπως ξέφυγα, να αναπνέω για να μην πάθω κανένα κακό, να προσέχω το σώμα μου και τα αντικείμενα. Στο θέατρο πάντα με μπέρδευαν τα ρήματα «βιώνω», «υποκρίνομαι». Αν υπήρχε στην πραγματικότητα ο άνθρωπος που κάθε φορά υποδύομαι και μπορούσε να με δει θα ήθελα να ήταν ευτυχής που τον υπερασπίστηκα στο ακέραιο. Στην ουσία αυτό είναι που θέλω.

Πώς νιώθεις όταν μετά την παράσταση σου λένε θεατές, ακόμα και γυναίκες, ότι η Κάρολ είναι η κακιά της υπόθεσης; Την υπερασπίζεσαι;
Για μένα στο τέλος της παράστασης δεν υπάρχει λύτρωση άρα ακόμα είμαι αρκετά φορτισμένη και ευάλωτη. Ναι, την υπερασπίζομαι αν και όταν γυρίζω στο σπίτι οι κουβέντες των άλλων υπάρχουν στο μυαλό μου. Πες μας κάποια πράγματα για την ομάδα Passatempo. Ξεκίνησε με την πρωτοβουλία της Γλυκερίας Καλαϊτζή. Εγώ ήρθα σε επαφή με την ομάδα ως θεατής στις «Τρεις αδελφές» του Τσέχοφ και κατάλαβα πόσο σημαντικό είναι όχι μόνο να παίζεις αλλά και να βλέπεις καλές παραστάσεις. Φέτος που συνεργαστήκαμε για την «Ολεάννα» κατάλαβα ότι το Passatempo είναι σαν μια μυρμηγκοφωλιά με διάφορους ανθρώπους που δουλεύουν παράλληλα με μας (σκηνοθέτη, ηθοποιούς) και την κατάλληλη στιγμή έρχεται η μουσική, η αφίσα, η κίνηση, τα κοστούμια, τα φώτα, τα σκηνικά. Όλοι κάνουν τη δουλειά τους με καλλιτεχνικούς όρους, με συνέπεια και ήθος.

Πώς τα βλέπεις τα θεατρικά πράγματα στην πόλη;
Ως θεατής ,έχω χάσει λίγο την επαφή, λόγω υποχρεώσεων. Ελπίζω να επανέλθω σύντομα. Γίνονται πάντως πολλά και καλά πράγματα. Τώρα επαγγελματικά …χμ.. δηλαδή να ζεις απ’ αυτή τη δουλειά … τι να πω … όπως και με τις άλλες δουλειές …σκούρα τα πράγματα. Αλλά όπως λέει και η φίλη μου η Κοσκινά «Κάνε τα σκούρα λιμπρέτο!». Στα κερκυραίικα «άνοιξε τα παντζούρια να μπει φως!»

Έντυπο: Περιοδικό "City"

Συντάκτης: Σωτήρης Ζήκος

Ημερομηνία δημοσίευσης: 03.01.2012

Παράσταση: Ολεάννα