Μόλλυ Σουήνυ,Μπράιαν Φρίελ

Δημοσιεύματα

Θεατρική "κατάβαση" - "Η τέχνη της «Τέχνης» στο Τέχνης"

Δεκαπέντε χρόνια μετά, η Πειραματική Σκηνή και ο ιδρυτής της Νικηφόρος Παπανδρέου κατέβηκαν από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα.

«Συμπληρώσαμε ήδη 30 χρόνια με την Πειραματική Σκηνή της “Τέχνης” στη Θεσσαλονίκη, το γιορτάζουμε, σχεδόν "αποφοιτούμε" και... είπαμε να πάμε μια εκδρομή. Σαν την πενταήμερη του Λυκείου. Ε, εμείς που είμαστε λίγο μεγαλύτεροι την κάναμε δεκαήμερη και πάμε στην Αθήνα. Στο κέντρο της θεατρικής αγοράς» λέει χαριτολογώντας στα «ΝΕΑ» ο θεατρολόγος Νικηφόρος Παπανδρέου, «ψυχή» της Πειραματικής Σκηνής. Είχαν 15 χρόνια να «κατεβούν» για να παρουσιαστούν στην Αθήνα οι παραγωγές της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης». Φιλοξενούνταν παλιά - μέχρι το 1996 - στο Θέατρο Τέχνης και στο «Ανοιχτό Θέατρο» του Γιώργου Μιχαηλίδη.
Είναι αυτές τις μέρες το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν (Φρυνίχου) που φιλοξενεί και πάλι τις παραστάσεις τριών- από τα οκτώ συνολικά που παρουσίασε φέτος στη Θεσσαλονίκη- έργων της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης» στην Αθήνα.
«Θα μου πείτε τώρα σ΄ αυτήν την απελπιστική οικονομική κατάσταση που βιώνουμε, τώρα που κινδυνεύουν να κοπούν συντάξεις και μισθοί, εσείς τολμάτε και μιλάτε για τέχνη, για θέατροπολύ δε περισσότερο για επιχορηγήσεις από το ΥΠΠΟ-Τ (παρεμπιπτόντως όχι μόνο δεν έχουμε λάβει το περσινό ποσό της επιχορήγησης αλλά το υπουργείο δεν έχει καν ανακοινώσει την πρόθεσή του)» σχεδόν μονολογεί ο ιδρυτής και έκτοτε διευθυντής της Πειραματικής της «Τέχνης» - του μακροβιότερου «επαρχιακού» (μη αθηναϊκού) θιάσου Νικηφόρος Παπανδρέου.

Είναι «άλλο» το θέατρο που γίνεται στην Αθήνα; Και το δικό σας, τι φέρνει (καινούργιο, διαφορετικό);
 
Υπάρχει στην Αθήνα μια τάση για αξιοποίηση, με πολλή φαντασία, χώρων (πρώην βιοτεχνίες, βιομηχανίες, τυπογραφεία κ.ά.), σε μεγαλύτερο βαθμό απ΄ ό,τι στη Θεσσαλονίκη. Υπάρχει στην Αθήνα μεγαλύτερο- αριθμητικάνεανικό και φοιτητικό κοινό που είναι περίεργο για το «τι τρέχει» στο θέατρο- αυτό που λένε «ψαγμένο». Υπάρχει στην Αθήνα μια πανσπερμία από ποικιλία και ποσότητα θεατρικών προτάσεων που... δεν μπορεί, είναι θέμα στατιστικής σχεδόν, η ποσότητα θα φέρει και την ποιότητα. Υπό αυτήν την έννοια ζηλεύω αυτό που γίνεται στην Αθήνα. Οσο για μας; Λέμε στο αθηναϊκό κοινό: «Κοιτάξτε αυτούς τους συγγραφείς, αυτά τα πρωτότυπα, φρέσκα κείμενα. Τα αντιμετωπίζουμε με σοβαρότητα, τόλμη και σεβασμό. Σκάβουμε ένα χωραφάκι και σας παρουσιάζουμε αυτούς τους καρπούς...».
 
Κι αυτή την επιχείρηση αποδόμησης, απομάκρυνσης απ΄ αυτό που κάποτε ορίσθηκε ως «κλασική θεατρική φόρμα», πώς τη βλέπετε εσείς οι... πειραματικοί;
 
Σας το έχω ομολογήσει ξανά, «πειραματικοί» δεν ήμασταν ποτέ. Πήραμε λάθος όνομα και ήταν αργά να το αλλάξουμε. Ποτέ στις πρόβες δεν μας απασχόλησε το πόσο «πειραματική» μπορούσε να θεωρηθεί μια παράσταση. Μας ενδιέφερε, ενδιαφέρει, να βρούμε την αλήθεια των κειμένων, να ακούσουμε την κρυμμένη μουσική του, να τη μοιραστούμε με τους θεατές. Οσο για την προσπάθεια αποδόμησης του θεάτρου, ναι, τη βλέπω κι εγώ και πιστεύω πως αυτή καθαυτή είναι θνησιγενής. Είναι όμως χρήσιμη διαδικαστικά, ώστε να ξαναδούμε το λεγόμενο δομημένο θέατρο με άλλο μάτι. Να ξεμπλοκάρει το μυαλό μας... Αντίθετα νομίζω πως έχει μέλλον κι ενδιαφέρον αυτό που λένε θέατρο της επινόησης (devised), το άγραφο θέατρο, αυτό που γράφεται- επινοείται εν τω γίγνεσθαι.
 
Νιώθετε πως αντιμετωπίζεστε ως «εξωτικό» είδος στην Αθήνα;
 

Με την έννοια πως κάποτε είχαμε το θλιβερό προνόμιο του μοναδικού- εκτός Αθηνώνκαι του μακροβιότερου μη κρατικού επιχορηγούμενου θεάτρου, ίσως. Αλλά θα δώσω ένα παράδειγμα. Μου τηλεφώνησε μία δημοσιογράφος και μου είπε: «Αλήθεια, μετρά 30 χρόνια η Πειραματική Σκηνή;
Πώς δεν έτυχε ποτέ να μιλήσουμε; Πώς και κατεβαίνετε στην Αθήνα; Μα, για να μου τηλεφωνήσετε εσείς, τόλμησα να της πω. Για να μας μάθετε. Υπάρχουμε κι εμείς εκεί πάνω, εμείς που ενδώσαμε στον πειρασμό της... ανηφόρας.

Νικηφόρος Παπανδρέου: «Πρότεινα παλαιότερα σε δύο υπουργούς Πολιτισμού να παραχωρηθεί μία θεατρική αίθουσα στην Αθήνα στην οποία να παρουσιάζονται non-stop παραστάσεις θιάσων εκτός Αθηνών. Βρήκαν ενδιαφέρουσα την πρόταση... Το ίδιο κι αυτή που κάνω χρόνια τώρα για μια θεατρική στέγη στις ανενεργές 11 μήνες τον χρόνο αίθουσες του Λιμανιού Θεσσαλονίκης»

Έντυπο: Τα Νέα

Συντάκτης: Βίκυ Χαρισοπούλου

Ημερομηνία δημοσίευσης: 17.04.2010